Kể từ thời điểm chính thức được UEFA đưa vào hệ thống thi đấu quốc tế, Nations League nhanh chóng trở thành một trong những giải đấu cấp đội tuyển quốc gia gây nhiều tranh luận nhất châu Âu. Có người cho rằng đây là bước cải tiến cần thiết để thay thế các trận giao hữu nhàm chán, nhưng cũng không ít ý kiến phản đối vì lo ngại lịch thi đấu ngày càng quá tải. Vậy thực chất giải bóng đá Nations League là gì, ra đời trong bối cảnh nào và vận hành theo thể thức ra sao? Cùng chuyên trang Xoi Lac tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.
I. Giải bóng đá Nations League là gì?
1. Khái niệm và vai trò của UEFA Nations League
Giải bóng đá Nations League, hay còn được biết đến với tên gọi đầy đủ là UEFA Nations League, là một giải đấu bóng đá quốc tế dành cho các đội tuyển quốc gia nam thuộc các hiệp hội thành viên của UEFA. Giải đấu được tổ chức theo chu kỳ hai năm một lần và chính thức đi vào hoạt động nhằm thay thế phần lớn các trận giao hữu trong những đợt FIFA Days.
Không giống các giải đấu truyền thống như EURO hay World Cup, Nations League được thiết kế để diễn ra song song với lịch thi đấu quốc tế, qua đó không làm xáo trộn hệ thống vòng loại các giải đấu lớn. Thay vì thi đấu giao hữu mang tính thử nghiệm, các đội tuyển được xếp vào những trận đấu có tính cạnh tranh cao hơn, với mục tiêu rõ ràng và phần thưởng cụ thể.
2. Mối liên hệ giữa Nations League và EURO, World Cup
Một trong những điểm then chốt giúp Nations League thu hút sự chú ý chính là mối liên kết trực tiếp với vòng loại EURO và World Cup khu vực châu Âu. Điển hình như vòng loại EURO 2020, khi chỉ có 20 trong tổng số 24 đội tuyển giành vé trực tiếp vào vòng chung kết. Bốn suất còn lại được quyết định thông qua vòng play-off, và UEFA Nations League chính là “cánh cửa phụ” để các đội tuyển cạnh tranh những tấm vé này.
Nhờ cơ chế đó, nhiều đội tuyển tầm trung và yếu có thêm cơ hội góp mặt tại các giải đấu lớn, thay vì bị loại sớm ngay từ vòng loại truyền thống.
II. Lịch sử hình thành giải đấu Nations League
1. Ý tưởng ban đầu và quá trình thảo luận
Giải bóng đá Nations League là gì và lịch sử hình thành giải đấu có gì đặc biệt. Tháng 10 năm 2013, chủ tịch Liên đoàn bóng đá Na Uy – ông Yngve Hallén – lần đầu tiên xác nhận sự tồn tại của các cuộc thảo luận xoay quanh việc xây dựng một giải đấu mới dành cho toàn bộ các đội tuyển thành viên UEFA. Ở giai đoạn này, ý tưởng Nations League mới chỉ dừng lại ở mức thiết kế sơ bộ và chưa có hình hài rõ ràng.
Theo kế hoạch ban đầu, tất cả các đội tuyển quốc gia châu Âu sẽ được phân chia thành nhiều hạng đấu khác nhau dựa trên thành tích gần nhất. Các đội sẽ thi đấu trong từng hạng và có cơ chế thăng, xuống hạng tương tự mô hình giải vô địch quốc gia.
2. Vai trò của UEFA và quyết định chính thức
Theo tìm hiểu của chuyên trang Xoilac TV, đến tháng 3 năm 2014, ông Gianni Infantino đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Nations League trong việc cải thiện chất lượng lịch thi đấu quốc tế. Theo ông, giải đấu này sẽ giúp loại bỏ các trận giao hữu kém hấp dẫn, đồng thời tạo điều kiện để những đội tuyển không thuộc nhóm hàng đầu có cơ hội thi đấu với các đối thủ tương xứng.
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, UEFA cũng nhìn thấy lợi ích kinh tế và thương mại mà Nations League mang lại, đặc biệt với các liên đoàn bóng đá nhỏ. Cuối tháng 3/2014, tại Đại hội UEFA lần thứ 38 diễn ra ở Astana (Kazakhstan), UEFA Nations League chính thức được thông qua với sự đồng thuận của 54 hiệp hội thành viên (Kosovo khi đó chưa gia nhập UEFA).
III. Tìm hiểu thể thức thi đấu Nations League
1. Cách phân hạng và nguyên tắc lên – xuống hạng
Theo thể thức ban đầu, 55 đội tuyển quốc gia châu Âu được chia thành bốn phân hạng, gọi là các League. Trong đó, League A và League B mỗi hạng có 12 đội, còn League C và League D mỗi hạng gồm 16 đội.
Các đội tuyển thi đấu vòng tròn trong từng bảng để xác định thứ hạng. Kết quả thi đấu không chỉ quyết định chức vô địch Nations League (đối với League A), mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc thăng hạng hoặc xuống hạng ở các mùa giải tiếp theo.
2. Điều chỉnh thể thức từ mùa giải 2020–21
Bắt đầu từ mùa giải 2020–21, UEFA tiến hành điều chỉnh số lượng đội ở mỗi phân hạng. Theo đó, League A, B và C đều có 16 đội, trong khi League D chỉ còn lại 7 đội. Sự thay đổi này nhằm cân bằng hơn về mặt thi đấu và giảm chênh lệch trình độ giữa các bảng.
IV. Cấu trúc một mùa giải của Nations League
1. Cấu trúc một mùa giải Nations League
Mỗi mùa giải UEFA Nations League kéo dài trong hai năm và được chia thành hai giai đoạn rõ rệt. Giai đoạn đầu là vòng bảng, diễn ra từ tháng 9 đến tháng 11. Các đội tuyển thi đấu theo thể thức vòng tròn để xác định thứ hạng trong từng bảng.
Giai đoạn thứ hai là vòng chung kết Nations League, dành cho bốn đội đứng đầu các bảng ở League A. Vòng đấu này thường được tổ chức vào tháng 6 năm sau, theo hình thức thi đấu tập trung tại một trong bốn quốc gia góp mặt.
2. Cơ chế vé vớt và ngoại lệ mùa giải 2022–23
Sau khi Nations League và vòng loại chính thức của EURO hoặc World Cup khu vực châu Âu kết thúc, UEFA sẽ tổ chức vòng play-off để tranh các suất vé còn lại. Các đội tuyển đứng đầu bảng Nations League nhưng không giành quyền đi tiếp qua vòng loại truyền thống sẽ được ưu tiên tham dự vòng tranh vé vớt.
Thông thường, Nations League diễn ra từ tháng 9 đến tháng 11 của năm chẵn và kết thúc bằng vòng chung kết vào tháng 6 của năm lẻ tiếp theo. Tuy nhiên, mùa giải 2022–23 là trường hợp đặc biệt, khi lịch thi đấu bị điều chỉnh do World Cup 2022 lần đầu tiên được tổ chức vào cuối năm.
V. Tổng kết
Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn giải bóng đá Nations League là gì cũng như những thông tin quan trọng xoay quanh giải đấu này. Nhìn từ nhiều góc độ, UEFA Nations League vừa mang tính cải tiến, vừa đặt ra không ít dấu hỏi về tính bền vững lâu dài. Dù vậy, không thể phủ nhận Nations League đã mang đến một làn gió mới cho bóng đá cấp đội tuyển quốc gia, giúp các trận đấu quốc tế trở nên cạnh tranh và nền tảng Xoilac TV cũng sẽ cập nhật đầy đủ thông tin tỷ lệ kèo bóng đá của giải đấu này để phục vụ nhu cầu của người hâm mộ!